Astım Nedenleri Nelerdir?

Astım hastalığı sık görülen bir hastalıktır. Astım nedenleri kesin olmamakla birlikte genetik ve çevresel faktörlerin birlikte etkilerinden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Astım nedeni olarak genetik faktörler
Astımın en önemli sebebi genetik faktörlerdir. Astım genetik geçişli bir hastalıktır. Ailesinde astım olmayanlarda daha az sıklıkla astım hastalığı görülebilir.Astım hastalığının görülme sıklığı yaklaşık %10 civarındadır. Bu oran şehirden şehire ve ülkeden ülkeye değişebilmektedir. Anne, baba veya kardeşten birinde astım hastalığı varsa çocukta astım hastalığı görülme oranı %30-50’ye kadar çıkar. Ailede iki kişide astım hastalığı varsa bu oran %50-80’e kadar yükselmektedir. Anne ve babanın yakın akrabalarında astım ve diğer alerjik hastalığın olması da astım hastalığı riskini artırmaktadır.

Astım nedeni olarak çevresel faktörler
Erkek cinsiyet
14 yaşına kadar erkek çocuklarında astım hastalığı kızlara göre daha sık görülmektedir. Bunun nedeni 14 yaşına kadar erkek çocuklarında bronşların kız çocuklarına göre daha dar olmasıdır. 14 yaşından sonra kız ve erkek çocuklarında eşit oranlarda görülmektedir.

Alerjenler
Astımın en önemli nedenlerinden birisi alerjenlerdir. Alerjenlerin türü şehirden şehire değişebilmektedir. Deniz kenarında olan şehirler daha nemli şehirlerdir. Nemli bölgelerde en önemli alerjenler ev tozu içinde bulunan akarlar diğer adıyla mite’lardır. Deniz kenarı olmayan şehirlerde ise en sık alerjenler polenlerdir. Ev tozu akar ve polenler dışında astıma neden olabilen alerjenler evcil hayvanların tüyleri ve deri döküntüleri, küfler, hamamböceği en önemli alerjenlerdir.

Enfeksiyonlar
Enfeksiyonlardan özellikle viral enfeksiyonların astıma neden olabileceğine yönelik bulgular vardır. Bu viral enfeksiyonlardan en önemlileri RSV (respiratuar sisnsisyel virus), metapnomovirüs, bocavirüstür. Viral enfeksiyonlar astıma neden olabileceği gibi aynı zamanda en önemli astım tetikleyicisidir. Gribal enfeksiyonlar astım atağına neden olabilmektedir.

Astım nedeni olarak obezite
Obezite astıma neden olabilen önemli bir çevresel faktördür. Obezitede yağ hücreleri astıma neden olabilen bazı maddeler salınmasına yol açabilmektedir. Aynı zamanda bronşları mekanik olarak da daraltmakta ve bronşlarda aşırı bir hassasiyete neden olabilmektedir.

Batı tipi beslenme astıma neden olabilir?
Özellikle hamburger gibi fast food beslenme astıma neden olabilen bir faktördür. Sebze ve meyve ağırlıklı beslenme ise astım hastalığına karşı koruyucu bir faktördür.

Astım nedeni olarak hava kirliliği
Hava kirliliği akciğerlerde hasar oluşturarak astım gelişmesine katkıda bulunmaktadır. Özellikle trafiğin yoğun olduğu yollara yakın yerlerde oturanlarda astım hastalığının daha sık görüldüğü ortaya çıkmıştır. Çünkü dizel motorlu araçlar akciğerlere zarar veren partüküller oluşturmaktadır. Bu da astım hastalığının gelişmesine katkıda bulunur. Çocukların akciğerleri özellikle ilk 4 yaşında çok hızlı geliştiği için bu yaş grubu hava kirliliğinden daha çok etkilenir.

Sigara dumanına maruziyet
Sigara dumanına maruz kalmak da akciğerlerde hasar oluşturup astım hastalığının gelişmesine katkıda bulunur. Gebeliğinde sigara içenlerin çocuklarında astım hastalığı gelişme oranı daha yüksektir.

Erken doğan ve düşük kilolu doğanlarda astım hastalığı daha sıktır
Özellikle erken doğan ve 2500 gr’dan daha düşük doğan bebeklerde astım gelişme oranı daha yüksektir. Çünkü erken doğan bebeklerde akciğerler çok iyi gelişmez. Bu da astımın gelişmesine neden olabilir.

Gereksiz antibiotik kullanmak astıma neden olabilir?
Özellikle ilk 2 yaşta gereksiz antibiotik kullanmak astıma neden olabilen bir faktördür. Gereksiz antibiotik kullanmak bağışıklık sisteminin zayıf olmasına neden olarak astım gelişmesine neden olabilmektedir.

Hijyen astıma neden olabilir?
Özellikle çiftlikte yaşayan ailelerin çocuklarında astım gelişmesi daha az sıklıkta olduğu görülmüştür. Buna çiftlikte yaşayanların daha erken mikroplarla karşılaşması ve mikroplarda bulunan endotoksinle erken karşılaşmasının neden olduğu öne sürülmüştür. Aşırı hijyene önem verenlerde mikroplarla karşılaşma geç olduğu için astım hastalığı daha sık olduğu bildirilmiştir.

Sonuç olarak astımın kesin bir nedeni olmamakla birlikte genetik ve çevresel faktörler astım gelişmesini etkilemektedir.