Sonbaharda alerjiye dikkat!

ALERJİK HASTALIKLAR NEDEN OLUR?

Alerjinin gelişmesine neden olan başlıca nedenler genetik ve çevresel faktörlerdir. En önemli neden genetiktir. Ailesinde herhangi bir alerjik hastalık olan çocuklarda alerjik hastalık gelişme riski yüksektir. Alerjik hastalığın tipi değişebilir. Ailesinde astım olabilir ama çocukta egzama ortaya çıkabilir veya tam tersi olabilir. Ancak alerjik hastalıkların gelişme nedenini sadece genetikle açıklamak mümkün değildir. Ailesinde alerjik hastalık olmayanlarda alerjik hastalık görülebildiği gibi ailesinde alerjik hastalık olanlarda da alerjik hastalık gelişmeyebilir. Bunun tek açıklaması alerjinin gelişmesi sadece genetiğe bağlı olmadığı birçok çevresel nedene de bağlı olmasındandır.

Çevresel faktörler çevremizde bulunan ve alerji gelişmesine neden olabilen faktörlerdir. Çevrede bulunan çeşitli alerjenler alerjinin gelişmesine neden olabilmektedir. Ev tozlarında bulunan akarlar veya diğer adıyla mite’lar, polenler, kedi, köpek gibi evcil hayvan alerjenleri, küfler, hamam böcekleri gibi birçok alerjenlere maruz kalmak astım, alerjik nezle gibi alerjik hastalıklara neden olur. Gıda alerjilerine neden olanlar ise en sık inek sütü, yumurta, buğday, soya, ağaç fıstıkları (fındık, fıstık, badem ceviz gibi), balık ve kabuklu deniz hayvanlarıdır. Bu alerjenlerin kimde alerji oluşturacağı kimde oluşturmayacağı genetik ve çevresel faktörlere bağlıdır.

ÇOCUKLARDA ALERJİK HASTALIK GÖRÜLME SIKLIĞI NEDİR?

İstanbul’da yaklaşık 20 bin çocukta yapılan inceleme sonucunda 6-7 yaş grubunda astım sıklığı %25.5, alerjik nezle %8.1 ve egzama sıklığı %6.5 olarak saptandı. 13-14 yaş grubunda ise astım hastalığı %11.8, alerjik nezle %4.5 ve egzama %2.8 oranında saptanmıştır. 13-14 yaş grubunda yapılan çalışmada Avrupa tarafında yaşayan çocuklarda astım sıklığı Asya bölgesine göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak tüm alerjik hastalıklar değerlendirildiğinde her 4-5 çocuktan birisi alerjiktir.

ALERJİK HASTALIKLARIN BELİRTİLERİ NELERDİR? NASIL ANLAŞILIR?

Çocuklarda sık görülen alerjik hastalıklar astım, alerjik nezle, egzama, kurdeşen, ilaç, besin, arı ve cilt alerjileridir. Alerji belirtileri alerjik hastalığın tipine göre değişmektedir. Alerji belirtileri hafif olabildiği gibi ciddi de olabilir. Birçok çocukta alerji hafif seyirliyken hayati tehlikeye neden olabilen alerjik şok olarak bilinen çok ciddi belirtiyle de karşı karşıya kalınabilinir.

Sık öksürük, nefes sıkışması, akciğerde hırıltı varsa astım düşünülmelidir. Alerjik nezlenin başlıca belirtileri burun tıkanması ve kaşınması, nezle, gözlerde kaşınma ve sulanmadır. Egzamanın diğer ismiyle atopik dermatitin başlıca belirtileri yüzde kaşıntılı kızarıklık, eklem yerlerinde kaşıntılı kızarıklık ve ciltte kuruma görülmesidir. Besin alerjisi belirtileri ağız etrafında kızarıklık, dil, dudak, yüz veya boğazda şişlik, ciltte kaşıntılı kızarıklık, alerjik şok şeklinde kendini gösterebilir. Arı alerjisi ise arı sokması sonrasında arının soktuğu yerde büyük şişlik, kızarıklık, kaşıntı, öksürük, nefes sıkışması, akciğerde hırıltı, alerjik şok gelişmişse arı alerjisi akla gelmelidir. İlaç alımından sonra kaşıntı, kızarıklık, yüzde şişme, akciğerde hırıltı gelişiyorsa ilaç alerjisi düşünülmelidir. Bu belirtiler görülmüşse akla alerjik hastalık gelmelidir ve çocuk alerji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.

SONBAHAR ALERJİSİ GRİPTEN NASIL AYRILIR?

Sonbahar rahatsızlığı sıklıkla griple karıştırılır. Gripten ayıran en önemli nokta tekrarlayıcı olması, kokulara karşı aşırı hassasiyetin olması ve alerjik selam denilen bir bulgunun görülmesi ile gripten kolaylıkla ayırabilir.

ALERJİ HASTALIKLARININ NASIL ÖNÜNE GEÇİLİR?

Alerjik hastalıkların önüne geçmek için bazı önlemler alınabilir. Özellikle anne veya babada alerjik bir hastalık varsa çocukta önlem almak gerekir. Özellikle doğumdan sonra ilk 2 yılda gereksiz antibiyotik kullanılmamalıdır. Fazla kilo aldırmaktan kaçınılmalıdır. Fast food tipi beslenmeden kaçınmak gerekir. Meyva sebze ile beslenmeye önem verilmelidir. Cildi kuru olan ve egzaması olan çocukların cilt bariyerinin kuvvetlendirilmesi gerekir. Cilt bariyeri kuvvetlendirilmesi özellikle İstanbul gibi deniz kenarında olan nemli şehirlerde çok önemlidir. Nemli bölgelerde ev tozu mite’ları daha yoğun olur ve cilt bariyeri bozuk olan çocukların cilt bariyerini kolayca geçerek ilerde astım ve alerjik nezle gelişmesine neden olabilmektedir. Nemli bölgelerde evde çamaşır kurutulmaması, peteklerin üstüne ıslak bez veya su konulmaması faydalı olabilir. Çamaşırları evde kurutunca çamaşırların kokusu da çocuklardaki astım ve alerjik nezle belirtilerini ortaya çıkarabilir. Astımlı ve alerjik nezleli çocukların akciğer ve burunları çok hassastır. Bu nedenle kokulara karşı da çok hassastır. Çamaşırların parfümsüz deterjanlarla yıkanması bu nedenle önemlidir.

SONBAHAR MEVSİMİNDE ALERJİK ASTIMIN ETKİLERİ NASIL AZALTILIR?

Alerjik astımın nedeni polen alerjisi ise polenlere karşı önlem almak çok önemlidir. Bu nedenle polen alerjisi olan astımlı çocukların bahar aylarında evden dışarı çıkarken güneş gözlüğü takması, akşam eve gelince duş alıp kıyafetlerini değiştirmesi, ağız yerine burundan nefes alıp vermesi, ağız ve burnun bol su ile gargara edilmesi ve rüzgarlı havalarda pencerelerin kapalı tutulması gibi önlemler bahar aylarında yapılırsa faydalı olur.

ALERJİK HASTALIKLAR NASIL TEDAVİ EDİLİYOR?

Alerjik hastalıkların tedavisi hastalığın tipine göre değişmektedir. Besin alerjisinde hangi besine karşı alerji varsa o besin belirli süre diyetten çıkarılır. Örneğin süt alerjisi olan bir çocuk tüm süt ürünlerini belirli süre tüketemez. Astım ve alerjik nezlede ise neden olan alerjenden kaçınılır. Ev tozu mite alerjisi olanlarda ev tozu ve mitelara karşı kaçınma önlemleri alınır. İlaç tedavisi ise alerjik hastalıklarda görülen tahribatları düzeltir ve alerjik hastalıkların belirtilerini ortadan kaldırır. Bir de aşı tedavisi vardır. Aşı tedavisi astım ve alerjik nezle tedavisinde uygulanan bir tedavidir. Dil altı tablet ve dil altı damla aşı tedavisi yanında cilt altına enjeksiyon aşıları da vardır. Alerji aşıları vücudu alerjik maddeye karşı alıştırmakta ve alerjik çocukta ilaç gereksinimi azaltıp hayat kalitesini artıran bir tedavi yöntemidir. Alerji aşısı kararının ve tedavisinin çocuk alerji uzmanlarınca verilmesi ve takip edilmesi çok önemlidir. Çünkü alerji aşıları konusunda eğitim alan tek uzmanlar; çocuk alerji uzmanlarıdır.